wt\u00f3rn\u0105, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 na skutek konkretnej przyczyny \u2013 np. urazu, choroby zapalnej, wady budowy stawu czy przeci\u0105\u017cenia.<\/li>\n<\/ul>\nPrzyczyny choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego<\/b><\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej do rozwoju zwyrodnienia stawu kolanowego doprowadza splot kilku czynnik\u00f3w, kt\u00f3re powoduj\u0105 stopniowe niszczenie chrz\u0105stki stawowej.<\/p>\n
Najwi\u0119ksze znaczenie ma wiek \u2013 im starszy organizm, tym s\u0142absze s\u0105 mechanizmy regeneracji i wi\u0119ksza podatno\u015b\u0107 na mikrourazy. Czynniki ryzyka obejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c nadwag\u0119 i oty\u0142o\u015b\u0107, predyspozycje genetyczne czy inne choroby (np. dna moczanowa, reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w). Do rozwoju choroby mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mikrourazy i przeci\u0105\u017cenia, np. w wyniku wieloletniej pracy fizycznej lub intensywnego uprawiania sportu [1].<\/p>\n
Dlaczego sportowcy znajduj\u0105 si\u0119 w grupie ryzyka?<\/b><\/p>\n
Cho\u0107 regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna sprzyja zdrowiu staw\u00f3w, w przypadku sportowc\u00f3w zawodowych i os\u00f3b intensywnie trenuj\u0105cych sytuacja wygl\u0105da nieco inaczej.<\/p>\n
Staw kolanowy nale\u017cy do najbardziej eksploatowanych element\u00f3w uk\u0142adu ruchu, a wieloletnie obci\u0105\u017cenia mog\u0105 prowadzi\u0107 do jego przedwczesnego zu\u017cycia. Badania pokazuj\u0105, \u017ce sportowcy s\u0105 bardziej nara\u017ceni na kontuzje kolan, a ka\u017cdy taki uraz mo\u017ce zapocz\u0105tkowa\u0107 proces degeneracji chrz\u0105stki stawowej. Cz\u0119stsze zabiegi operacyjne oraz zwi\u0119kszenie masy cia\u0142a po zako\u0144czeniu kariery sportowej jeszcze bardziej zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju choroby zwyrodnieniowej [2].<\/p>\n
Jak cz\u0119sto wyst\u0119puje choroba zwyrodnieniowa staw\u00f3w u sportowc\u00f3w?<\/b><\/p>\n
Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego wyst\u0119puje u sportowc\u00f3w znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c w populacji og\u00f3lnej. Szacunki z bada\u0144 obejmuj\u0105cych ponad 20 tysi\u0119cy os\u00f3b wskazuj\u0105, \u017ce nawet 74% by\u0142ych zawodnik\u00f3w cierpi na przedwczesne zmiany zwyrodnieniowe w obr\u0119bie r\u00f3\u017cnych staw\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich najliczniejsz\u0105 grup\u0119 stanowili pi\u0142karze (21%), pi\u0142karze r\u0119czni i hokei\u015bci (po 11%), a tak\u017ce zawodnicy rugby [3].<\/p>\n
Jednocze\u015bnie naukowcy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce umiarkowana aktywno\u015b\u0107 fizyczna i sport rekreacyjny nie przyspieszaj\u0105 rozwoju zwyrodnie\u0144 \u2013 wr\u0119cz przeciwnie, mog\u0105 wywiera\u0107 ochronny wp\u0142yw na chrz\u0105stk\u0119 stawow\u0105. Problem pojawia si\u0119 dopiero wtedy, gdy treningi s\u0105 zbyt intensywne lub towarzysz\u0105 im nieleczone mikrourazy [2].<\/p>\n
Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego \u2013 objawy<\/b><\/p>\n
Zwyrodnienie stawu kolanowego objawia si\u0119 przede wszystkim b\u00f3lem kolana, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo pojawia si\u0119 podczas ruchu, a z czasem tak\u017ce w spoczynku. B\u00f3l najcz\u0119\u015bciej odczuwany jest w obr\u0119bie stawu i g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci podudzia \u2013 nasila si\u0119 zw\u0142aszcza przy schodzeniu ze schod\u00f3w.<\/p>\n
Cz\u0119sto towarzyszy mu uczucie trzeszczenia lub przeskakiwania w kolanie podczas zginania i prostowania, a tak\u017ce b\u00f3l przy ucisku rzepki. Staw mo\u017ce by\u0107 obrz\u0119kni\u0119ty, a w dole podkolanowym bywa wyczuwalna torbiel Bakera. Wraz z post\u0119pem choroby dochodzi do zniekszta\u0142cenia osi ko\u0144czyny, kolano stopniowo traci swoj\u0105 ruchomo\u015b\u0107, a w ci\u0119\u017ckich przypadkach mo\u017ce doj\u015b\u0107 do przykurczu zgi\u0119ciowego [1][4].<\/p>\n
Rozpoznanie choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego<\/b><\/p>\n
Diagnoza choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego zaczyna si\u0119 od rozmowy z lekarzem. Podczas wizyty specjalista zbiera szczeg\u00f3\u0142owy wywiad i wykonuje badanie fizykalne.<\/p>\n
Podstawowym badaniem obrazowym jest RTG stawu kolanowego, kt\u00f3re pozwala oceni\u0107 typowe cechy choroby zwyrodnieniowej. W razie potrzeby lekarz mo\u017ce zleci\u0107 USG lub rezonans magnetyczny (MRI), zw\u0142aszcza je\u015bli podejrzewa uszkodzenia wi\u0119zade\u0142 lub \u0142\u0105kotek. Czasem wykonywane s\u0105 te\u017c badania krwi, by wykluczy\u0107 inne choroby [1].<\/p>\n
Jakie s\u0105 metody leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego?<\/b><\/p>\n
Leczenie ma na celu z\u0142agodzenie b\u00f3lu, popraw\u0119 funkcji stawu i spowolnienie post\u0119pu choroby. Najcz\u0119\u015bciej rozpoczyna si\u0119 od metod zachowawczych, czyli nieoperacyjnych.<\/p>\n
Leczenie zachowawcze<\/b><\/p>\n
Podstaw\u0105 terapii jest redukcja nadmiernej masy cia\u0142a oraz regularna fizjoterapia. Odpowiednio dobrane \u0107wiczenia, wykonywane pod okiem fizjoterapeuty lub samodzielnie po przeszkoleniu, poprawiaj\u0105 zakres ruchu i stabilno\u015b\u0107 kolana. Wspomagaj\u0105co stosuje si\u0119 fizykoterapi\u0119 (np. krioterapi\u0119, pole magnetyczne, pr\u0105dy TENS).<\/p>\n
W farmakoterapii najcz\u0119\u015bciej wykorzystywane s\u0105 niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) w formie tabletek, ma\u015bci lub \u017celi. W niekt\u00f3rych przypadkach wykonuje si\u0119 wstrzykni\u0119cia dostawowe z kwasu hialuronowego lub osocza bogatop\u0142ytkowego (PRP), a w przypadku silnego b\u00f3lu \u2013 iniekcje steroidowe [1].<\/p>\n
Leczenie operacyjne<\/b><\/p>\n
W ci\u0119\u017cszych stadiach choroby rozwa\u017ca si\u0119 leczenie operacyjne. Najcz\u0119\u015bciej wykonywanym zabiegiem jest endoprotezoplastyka stawu kolanowego, czyli zast\u0105pienie zniszczonych powierzchni stawowych implantem. W zale\u017cno\u015bci od rozleg\u0142o\u015bci zmian mo\u017ce to by\u0107 ca\u0142kowita lub cz\u0119\u015bciowa proteza [1].<\/p>\n
Nowe kierunki terapii<\/b><\/p>\n
Nowym i obiecuj\u0105cym kierunkiem terapii jest zastosowanie kom\u00f3rek macierzystych oraz rozwijaj\u0105ca si\u0119 dziedzina bioortopedii, w kt\u00f3rej wykorzystywane s\u0105 techniki z zakresu biotechnologii [1].<\/p>\n
Jakie \u0107wiczenia warto wykonywa\u0107 podczas leczenia choroby zwyrodnieniowej staw\u00f3w kolanowych?<\/b><\/p>\n
Osoby z chorob\u0105 zwyrodnieniow\u0105 stawu kolanowego nie powinny ca\u0142kowicie rezygnowa\u0107 z ruchu \u2013 odpowiednio dobrane \u0107wiczenia s\u0105 jednym z filar\u00f3w terapii. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna poprawia ukrwienie chrz\u0105stki, wzmacnia mi\u0119\u015bnie stabilizuj\u0105ce kolano i \u0142agodzi b\u00f3l.<\/p>\n
Polecane s\u0105 \u0107wiczenia w odci\u0105\u017ceniu, kt\u00f3re nie obci\u0105\u017caj\u0105 stawu zbyt mocno. Nale\u017c\u0105 do nich m.in.:<\/p>\n
\n- gimnastyka w pozycji siedz\u0105cej lub le\u017c\u0105cej,<\/li>\n
- jazda na rowerze stacjonarnym,<\/li>\n
- spokojne przeja\u017cd\u017cki na tradycyjnym rowerze,<\/li>\n
- aktywno\u015bci w wodzie.<\/li>\n<\/ul>\n
Warto w\u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u0107wiczenia rozci\u0105gaj\u0105ce i wzmacniaj\u0105ce, kt\u00f3re poprawiaj\u0105 elastyczno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni oraz stabilno\u015b\u0107 kolana. Dobrym uzupe\u0142nieniem terapii s\u0105 treningi wytrzyma\u0142o\u015bciowe o umiarkowanej intensywno\u015bci oraz tai chi, kt\u00f3re pomaga zmniejszy\u0107 b\u00f3l i poprawia funkcj\u0119 kolan. Przed ka\u017cd\u0105 aktywno\u015bci\u0105 nale\u017cy wykona\u0107 rozgrzewk\u0119, a po \u0107wiczeniach \u2013 rozci\u0105ganie. Warto unika\u0107 wykonywania ruch\u00f3w powoduj\u0105cych b\u00f3l, d\u0142ugiego stania w jednej pozycji i \u0107wicze\u0144 z du\u017cym obci\u0105\u017ceniem [1].<\/p>\n
Artyku\u0142 na zlecenie marki 4flex<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a<\/b><\/p>\n
[1] P\u0119kala P., Zwyrodnienie stawu kolanowego \u2013 choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego, Medycyna Praktyczna: https:\/\/www.mp.pl\/pacjent\/ortopedia\/choroby-urazy\/275826,zwyrodnienie-stawu-kolanowego-choroba-zwyrodnieniowa-stawu-kolanowego<\/u> [Dost\u0119p online: 29.10.2025]<\/p>\n
[2] Migliorini, Filippo; Marsilio, Emanuela; Torsiello, Ernesto; Pintore, Andrea; Oliva, et al. Osteoarthritis in Athletes Versus Nonathletes: A Systematic Review. Sports Medicine and Arthroscopy Review 30(2):p 78-86, June 2022, DOI: 10.1097\/JSA.0000000000000339<\/p>\n
[3] Fernanda O. Madaleno, Bruna A. Santos, Vanessa L. Ara\u00fajo, Vinicius C. Oliveira, Renan A. Resende, Prevalence of knee osteoarthritis in former athletes: a systematic review with meta-analysis, Brazilian Journal of Physical Therapy, Volume 22, Issue 6, 2018, Pages 437-451, ISSN 1413-3555, https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.bjpt.2018.03.012.<\/p>\n
[4] Zimmermann-G\u00f3rska I., Goncerz G., Szczepa\u0144ski\u2009L., Choroba zwyrodnieniowa staw\u00f3w,\u00a0 Medycyna Praktyczna: https:\/\/www.mp.pl\/interna\/chapter\/B16.II.16.13<\/u>.\u00a0 [Dost\u0119p online: 29.10.2025]
\n
![\"\"](\"https:\/\/kobieta.onlineservices.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/pop_offsite_4flex_zwyrodnieniestawukolanowegousportowcow-jakimpomoc_md-12.12.20251-final-1.jpg\")
<\/p>\n